BOUWSTEEN 1 - Inbreng mensen met verward gedrag en hun omgeving

Psychische kwetsbaarheid op de kaart zetten

Al na vijf minuten in het interview haalt Margreet Kingma haar crisiskaart tevoorschijn: “Kijk, hier staat precies wat er met mij aan de hand is en wat mensen moeten doen, als ik even mezelf niet ben.”

Zo snel de aandacht vestigen op de crisiskaart geeft aan hoe belangrijk Margreet hem vindt voor personen die psychisch kwetsbaar zijn. Als clientondersteuner en crisiskaartconsulent bij belangenbehartigingsorganisatie De Hoofdzaak helpt zij bij het invullen en actueel houden van deze kaarten. Margreet “Dikwijls wordt op onze cliënten het etiket ‘verward gedrag’ geplakt, maar dat klopt niet. Het is gedrag wat door buitenstaanders niet begrepen wordt. Een crisiskaart helpt om het gedrag wel begrijpelijk en invoelbaar te maken.”

“Pak iemand met een psychische kwetsbaarheid echt vast, ook al vertoont hij of zij zorgmijdend gedrag.

Probeer tot hem of haar door te dringen.”

Wankel evenwicht

Margreet Kingma weet waarover zij praat. De bagage die zij zelf met zich meedraagt - zo staat op haar crisiskaart - is PTSS en een dissociatieve identiteitsstoornis. “Nu heb ik dat redelijk onder controle. Maar door bepaalde geluiden of verhalen die dichtbij komen, kan ik de weg kwijtraken. Zelf kan ik mij daar na afloop vaak niks meer van herinneren.” Margreets verleden is er één van huiselijk geweld en misbruik. Ze groeide op in een onveilige omgeving en ook later als alleenstaande moeder met twee kinderen bleef ze met zichzelf worstelen. Toen haar na een lange weg uiteindelijk een eigen eengezinswoning toegewezen werd, leek ze meer grip te krijgen op haar leven, maar ook toen speelden haar trauma’s haar parten. Door de overlast die dat veroorzaakte stond ze op het punt uit haar woning gezet te worden door de woningcorporatie.

Hartekreet

Margreets redding was de tussenkomst van het team Vangnet & Advies van de GGD. Zij moest niet uitgezet worden, maar ‘gestabiliseerd’. “Ik zou het meest gebaat zijn bij een aanpak waarbij een stevig netwerk van professionals om me heen gebouwd werd die mij op allerlei gebieden konden helpen. Achteraf is dat inderdaad heel goed uitgepakt.” Het is na het pleidooi voor de crisiskaart een tweede hartenkreet van Margreet, ontleend aan haar eigen geschiedenis. Pak iemand met een psychische kwetsbaarheid echt vast, ook al vertoont hij of zij zorgmijdend gedrag. Probeer tot hem of haar door te dringen. Wissel als hulpverleners signalen uit en ga voor een gezamenlijke aanpak. Zelf is Margreet momenteel in balans. Haar werk bij De Hoofdzaak zorgt voor structuur en is zinvol. “Het is fijn om anderen te kunnen helpen. Ik voel me nu ook sterk genoeg om echt met mijn PTSS aan de gang te gaan. Daarvoor ga ik binnenkort een intensief traject in.”

In coronatijd

“Het voelde apocalyptisch aan”, kijkt Margreet Kingma terug op het begin van de lockdown. “Van het ene op het andere moment zat ik thuis, lag het werk volkomen stil en ging er een streep door mijn PTSS-traject. Het kostte me moeite om allerlei negatieve gedachtes uit te schakelen. Zoals: ga ik weer vereenzamen? Ik had nog plannen om mijn huis op te knappen, maar eigenlijk had ik genoeg aan mezelf.” Geleidelijk ontstond er weer een nieuw ritme voor Margreet. Ze kon gaan beeldbellen met cliënten, beeldvergaderen met collega’s en ging zelfs online cursussen geven over het gebruik van de crisiskaart. “Dat was heel fijn en verzachtte het gemis aan sociaal contact met vrienden.” Uiteindelijk kwam er dan toch een verlossend telefoontje: Margreet kon naar Psytrec voor haar PTSS-behandeling. Begin mei was het zover. In acht dagen leerde ze dat ze sterk genoeg was om haar ergste trauma’s onder ogen te zien en te dragen. “Wat een hel, maar wat goed!”