BOUWSTEEN 4 - MELDING

Lokaal maatwerk versus regionale afstemming

Burgemeester Jan Nieuwenburg over mensen met verward gedrag

Burgemeesters krijgen vanaf 1 januari 2020 een bredere verantwoordelijkheid in de opvang en begeleiding van mensen met verward gedrag. Gemeentes bereiden zich daar serieus op voor. Burgemeester Jan Nieuwenburg van Hoorn zit bovendien een commissie voor die zich hard maakt voor een goede regionale afstemming van zorg voor deze doelgroep.


Leg je Jan Nieuwenburg de stelling voor dat het aantal personen met verward gedrag in Nederland toeneemt, dan is hij het daar niet direct mee eens. Het kan volgens hem ook zo zijn dat de tolerantie van de samenleving ten opzichte van afwijkend gedrag afneemt. Feit is dat het aantal meldingen de laatste jaren gestegen is, ook door de decentralisatie in de zorg en een fijnmaziger lokaal signaleringsnetwerk.

Zwervend bestaan

“Het gevolg van deze grotere meldingspraktijk is dat we het probleem steeds meer naar de oppervlakte brengen. We zien bijvoorbeeld dat er mensen met verward gedrag zijn die geen vaste woon- of verblijfplaats hebben en rondzwerven. De vraag is hoe je deze personen de ondersteuning kunt bieden die zij nodig hebben.”

Die vraag wordt extra relevant, wanneer in 2020 de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) van kracht wordt. Deze wet stelt klip en klaar dat de burgemeester niet alleen meer tekent voor de dwangopname van een persoon met verward gedrag, maar ook leidend wordt in de nazorg, eventueel inclusief het vinden van een woning en werk, zodra hij of zij uitbehandeld is en ontslagen wordt uit een kliniek.

Regionale afspraken

Jan Nieuwenburg: “Ik ben een groot voorstander van het organiseren van zorg zo dicht mogelijk bij de patiënt, maar soms is dat bij deze categorie inwoners niet haalbaar. Omdat de gewenste voorzieningen ontbreken. Omdat de persoon in kwestie (en zijn omgeving) juist gebaat zijn bij een behandeling en verblijf elders. Of omdat die eigen omgeving in een zwervend bestaan simpelweg niet meer bestaat. Op zo’n moment is een meer gemeenteoverstijgende aanpak vereist.”


Sinds kort is in Veiligheidsregio Noord-Holland Noord de Commissie Zorg en Veiligheid in het leven geroepen. “In deze commissie streven we naar regionale afspraken. Zijn meldingsprocedures te harmoniseren? Kunnen we in overleg met zorgorganisaties en zorgverzekeraars tot uniforme zorgarrangementen komen”, aldus Nieuwenburg, die voorzitter van de commissie is.

“Ik geloof erg in een persoonsgerichte aanpak,
of het nu gaat om veelplegers of mensen met verward gedrag”

Hart voor de zaak

Van één ding is hij zeker: wil deze commissie succesvol zijn, dan moet hij verankerd zijn in bestaande bestuurlijke structuren. “Er moeten in ieder geval wethouders zitting in nemen vanuit elke subregio van de veiligheidsregio. Alleen zo ontwikkel je de slagkracht om effectief de verbinding te leggen tussen lokaal en regionaal en om een solide vangnet te bouwen.”


Jan Nieuwenburg heeft veel affiniteit met de zorgverlening. Hij was ooit in zijn jonge jaren zelf een van die handen aan het bed, is wethouder jeugdzorg geweest in Haarlem en de enige nevenfunctie die hij behouden heeft na zijn aanstelling als burgemeester in Hoorn, is toezichthouder bij Zorggroep Reinalda in Haarlem. Hij weet hoe hard er met beperkte middelen gewerkt wordt in de zorg.

Persoonsgericht

Door de invoering van de Wvggz zal de druk op de zorginfrastructuur verder toenemen. Jan Nieuwenburg vraagt zich af of het Rijk daar in het beschikbaar stellen van de budgetten wel voldoende rekening mee zal houden. “Des te belangrijker is het om in de zorg op elk schaalniveau, zeker regionaal, te blijven werken aan ontschotten, samenwerken, voorkomen dat hetzelfde twee keer wordt gedaan en best practices delen.”

Daar ligt volgens hem ook een taak voor de commissie Zorg en Veiligheid. “Ik geloof erg in een persoonsgerichte aanpak, of het nu gaat om veelplegers of mensen met verward gedrag. Zo’n aanpak is per definitie intensief. Dus is altijd de vraag hoe je zoiets slim en effectief organiseert.”